Jak dobrać psychoterapeutę do swojej sytuacji?

Do psychoterapeuty zgłaszają się osoby zmagające się między innymi z przewlekłym lękiem, obniżonym nastrojem, skutkami trudnych doświadczeń czy powtarzającymi się konfliktami w relacjach. Przed umówieniem wizyty dobrze sprawdzić, czy specjalista pracuje z danym problemem oraz czy przyjmuje osoby dorosłe, młodzież, pary lub rodziny. Nie każdy gabinet oferuje wszystkie te formy pomocy. Jeśli trudno nazwać to, co się dzieje, wystarczy przy pierwszym kontakcie krótko opisać objawy lub sytuację. Nie trzeba samodzielnie stawiać sobie rozpoznania, aby zapytać o konsultację.

W opisie specjalisty można szukać informacji o ukończonej szkole psychoterapii, stosowanym podejściu i pracy pod superwizją. Szkolenie psychoterapeutyczne trwa kilka lat; samo określenie „terapeuta” nie mówi jeszcze, jakie przygotowanie ma dana osoba. Psycholog, psychiatra i psychoterapeuta wykonują różne zadania. Psychiatra jest lekarzem i może przepisywać leki, psycholog może prowadzić między innymi konsultacje i diagnozę psychologiczną, a psychoterapeuta prowadzi psychoterapię zgodnie ze swoim przygotowaniem. Jedna osoba może mieć więcej niż jedną z tych kwalifikacji, dlatego najlepiej sprawdzić je wprost.

Pierwsza konsultacja i zasady spotkań

Pierwsze spotkanie zwykle służy poznaniu powodu zgłoszenia i ustaleniu, jakiej pomocy oczekuje pacjent. Psychoterapeuta może zapytać o czas trwania trudności, codzienne funkcjonowanie, wcześniejsze leczenie oraz ważne wydarzenia z życia. Nie trzeba opowiadać wszystkiego od razu. Konsultacja jest także momentem na pytania o sposób pracy i na ocenę, czy w rozmowie można czuć się wystarczająco swobodnie, by kontynuować. Czasem potrzeba kilku spotkań, zanim zostaną ustalone cele i forma dalszej pracy. Psychoterapia nie daje gwarancji szybkiej poprawy, a jej przebieg zależy od rodzaju trudności i ustaleń ze specjalistą.

Przed rozpoczęciem regularnych sesji dobrze poznać częstotliwość spotkań, cenę, czas trwania wizyty i zasady odwoływania terminu. Można też zapytać o poufność rozmów oraz o to, jak terapeuta postępuje, gdy potrzebna jest równoległa konsultacja psychiatryczna. Przy dojazdach po pracy znaczenie ma dostępność stałego terminu, nie tylko pojedynczej wolnej godziny. Jeśli spotkania mają odbywać się zdalnie, należy ustalić, jak zapewnić prywatność rozmowy i co dzieje się w razie problemów z połączeniem.

Kiedy psychoterapia nie wystarcza jako jedyna pomoc?

Silne pogorszenie stanu psychicznego, objawy uniemożliwiające codzienne funkcjonowanie lub podejrzenie, że potrzebne są leki, to powody, by rozważyć również konsultację lekarską, najlepiej psychiatryczną. Psychoterapia i leczenie farmakologiczne mogą się uzupełniać. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia nie należy czekać na wolny termin w gabinecie: trzeba zadzwonić pod numer 112 albo zgłosić się po pilną pomoc medyczną.